60 ROCZNICA POLSKIEJ MIEDZI

W tym roku Polska Miedź obchodzi ważny jubileusz 60-lecia powołania do życia Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi. To wydarzenie stanowiło podwaliny do stworzenia firmy, którą znamy dziś. KGHM jednak nie był od początku spółką. Dopiero w 1991 roku KGHM przekształcił się z przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – KGHM Polska Miedź S.A.

Dzisiaj firma łączy kilkudziesięcioletnią tradycję z nowoczesnością. Wykorzystuje najnowsze technologie. Jest rozpoznawalną marką na całym świecie, dumą polskiego przemysłu. Jej wkład w rozwój polskiej gospodarki oraz regionu dolnośląskiego jest nie do przecenienia. Warto więc poznać historię budowy tej potęgi.

GENEZA Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego

Poszukiwania rud miedzi na obszarze monokliny przedsudeckiej zostały rozpoczęte przez Instytut Geologiczny w 1952 r. od zaprojektowania przez dr. inż. Jana Wyżykowskiego programu wierceń na linii Bolesławiec – Głogów.

Pierwsza seria wierceń na linii „Gromadka”, „Ruszowice” i „Gaiki” ze względów technicznych nie przyniosła sukcesu. Pierwsze ślady miedzi uzyskano w 1955 r.  w otworze badawczym Wschowa I. Kolejne wiercenie Sieroszowice I stało się wierceniem odkrywczym.

23 marca 1957 r. na głębokości 656 m napotkano warstwę margli miedzionośnych o miąższości 2,3 m i zawartości 1,4% Cu.

W sierpniu 1957 r. w otworze wiertniczym S-19 w Lubinie potwierdzono występowanie bogatego siarczkowego złoża rud miedzi.

W 1957 r. przystąpiono do realizacji projektu badań geologicznych złoża rejonu Lubin–Sieroszowice w dwóch etapach, w kategorii C2 (siatka wierceń 3 × 3 km) i w kategorii C1 (siatka 1,5 × 1,5 km, a na wychodniach złoża 1,1 × 1,1 km).

W wyniku prac geologiczno-rozpoznawczych na obszarze złoża rud miedzi rejonu Lubina–Sieroszowic udokumentowano w kategorii C1 i C2 wg stanu na 1 stycznia 1963 r. 1 403 467 000 ton rudy bilansowej o średniej miąższości 3,45 m i zawartości 2,09% Cu i 29 362 000 ton miedzi.

Obszar złożowy położony jest między Legnicą a Głogowem. Ma on kształt wieloboku wydłużonego w kierunku NW-SE, długości 30–35 km, szerokości 7–10 km. Jego powierzchnia wynosi ok. 300 km. Złoże rud miedzi obszaru Lubin–Sieroszowice należy do złóż typu pokładowego. Mineralizacja miedziowa obejmuje grubą serię skał: wapieni, dolomitów i łupków dolnego cechsztynu, a także piaskowce czerwonego spągowca. Intensywność mineralizacji miedzią zarówno w profilach pionowych, jak i rozprzestrzenianiu powierzchniowym jest zmienna. Z punktu widzenia gospodarczego za złoże uważa się tylko tę część serii miedzionośnej, która spełnia obowiązujące kryteria bilansowości.

NARODZINY KOMBINATU GÓRNICZO-HUTNICZEGO MIEDZI

W okresie prac geologicznych i poszukiwawczo-wiertniczych na terenie dzisiejszego Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego inwestorem zastępczym były Zakłady Górnicze „Lubichów”.

1 stycznia 1960 r. na terenie złoża w Lubinie Zarządzeniem Ministra Przemysłu Ciężkiego nr 272 z 28 XII 1959 r. utworzono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakłady Górnicze „Lubin” w budowie. Zadaniem nowo utworzonej jednostki było opracowanie założeń i wstępnego projektu budowy pierwszego zakładu górniczego i pierwszych szybów.

Jednocześnie podjęto działania zmierzające do uruchomienia infrastruktury umożliwiającej zagospodarowanie placów budowy oraz budowę osiedla mieszkaniowego dla pierwszych załóg górniczych.

Następnie Zarządzeniem nr 70/60 Ministra Przemysłu Ciężkiego z  27.04.1960 r. w sprawie zmiany nazwy, siedziby i przedmiotu działania przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą PBKR w Bolesławcu powołano Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń Rud Miedzi w Lubinie.

1 lipca 1960 r. wyznaczono PeBeKa na generalnego wykonawcę robót górniczych w LGOM.

19 listopada 1960 r. przystąpiono do głębienia pierwszego szybu L-III dla kopalni „Lubin”.

W związku z rozmachem prowadzonych prac minister przemysłu ciężkiego Zarządzeniem nr 52 z 5 kwietnia 1961 r. dokonał zmian organizacyjnych, przekształcając 1 maja 1961 r. przedsiębiorstwo ZG „Lubin” w budowie w Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi w budowie, gdzie w par. 1 pkt 1 zapisano >Nazwę przedsiębiorstwa państwowego „Zakłady Górnicze „Lubin” w budowie” zmienia się na: „Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi w budowie” < z zachowaniem ciągłości organizacyjno-prawnej.

Zadaniem kombinatu stała się budowa kopalń, zakładów przeróbki mechanicznej i hutniczej, przygotowanie ich do eksploatacji, budowa zakładów pomocniczych oraz zaplecza socjalnego.

Zasadniczym momentem w rozwoju tworzącego się Nowego Zagłębia była Uchwała nr 9/62 RM z 11 stycznia 1962 r. w sprawie zagospodarowania Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego i zabezpieczenia realizacji inwestycji w tym okręgu w latach 1961–1965, która ustaliła program budowy trzech kopalń miedzi („Lubin”, „Polkowice” i „Rudna”), rozbudowy Huty Miedzi „Legnica”, budowy Zakładów Mechanicznych „Legmet” w Legnicy oraz Zakładu Doświadczalnego KGHM.  

Z dniem 1 stycznia 1969 r. włączono w strukturę organizacyjną KGHM kopalnie Starego Zagłębia Miedziowego „Konrad” i „Lenę”, równocześnie Zarządzeniem MPC NR 53/Org/68 dokonano kolejnej zmiany nazwy z KGHM w budowie na Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi w Lubinie.

1 lipca 1970 r. zarządzeniem ministra przemysłu ciężkiego włączono do kombinatu Hutę Miedzi „Legnica”, Zakłady Mechaniczne „Legmet” oraz ZBiPM „Cuprum” we Wrocławiu. Na usytuowanie w strukturze organizacyjnej KGHM wchodzących w jego skład jednostek organizacyjnych wpływ ma Decyzja nr 70/70 Prezydium Rządu z 24 czerwca 1970 r. – w związku z dokonanymi przekształceniami – wyrażono zgodę na pozostawienie w kombinacie wyodrębnionego zarządu.

W ślad za tą decyzją, w zatwierdzonym przez ministra przemysłu ciężkiego pierwszym statucie KGHM (obowiązującym od 1 lipca 1970 r., dotychczas kombinat działał bowiem na podstawie aktu erekcyjnego obowiązującego od 1 stycznia 1960 r.) ustalono, że KGHM jest przedsiębiorstwem państwowym, a wchodzące w skład KGHM zakłady działają według zasad pełnego wewnętrznego rozrachunku gospodarczego. 

W istniejącej ówcześnie strukturze organizacyjnej KGHM wyodrębniono trzy grupy zakładów:

    • zakłady górnicze: „Lubin”, „Polkowice”, „Rudna”, „Sieroszowice” i „Konrad”;            

    • huty miedzi: „Legnica”, „Głogów” i „Cedynia”;

    • zakłady zaplecza: ZBK, ZRG, ZBGH, ZREM, ZM „Legmet”, ZANAM, ZUG „Lena”, Zakład Transportu, Zakład Doświadczalny ZBiPM „Cuprum” i FPN „Elpena”.

Zakłady zaplecza górniczo-hutniczego, zakłady usługowe oraz zakłady badawczo-wdrożeniowe, które poprzez silne związki kooperacyjne świadczyły usługi na rzecz jednostek produkcyjnych, zajmowały się produkcją niezbędnych wyrobów, części zamiennych oraz świadczeniem usług o charakterze komplementarnym. 

Tak w pierwszej dekadzie swojego istnienia kształtował się ustrój gospodarczy i model wielozakładowego Przedsiębiorstwa Państwowego Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi w Lubinie.

Stan ten trwał do 12 września 1991 roku, kiedy to nastąpił proces komercjalizacji i Kombinat został przekształcony w Jednoosobową Spółkę Skarbu Państwa pod nazwą KGHM Polska Miedź S.A. Nazwa ta pozostaje do dziś.

10 lipca 1997 następuje upublicznienie na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. W dniu giełdowego debiutu kurs akcji KGHM wyniósł 23,50 zł. Wówczas pamiętano także o pracownikach, którzy uzyskali nieodpłatnie 30 mln akcji, tj.15% ogółu walorów KGHM. Dzisiaj pakiet ten wyceniony przez rynek osiągnął wartość 5,7 mld (tak, chodzi tutaj o miliardy) złotych. Warto też przypomnieć, że działo się to pod rządami koalicji SLD-PSL. Czy w dzisiejszych czasach byłoby to możliwe? Pewnie nie, nawet podatku miedziowego od ponad 6 lat nie potrafią (nie chcą) zlikwidować pomimo przedwyborczych zapowiedzi.

 Po prawie 24 latach od giełdowego debiutu notowania akcji KGHM oscylują około kwoty 190 zł. Łatwo policzyć, że w tym okresie kapitalizacja KGHM przekroczyła wskaźnik 800%. Oznacza to, że wartość KGHM rosła każdego roku o1/3, tj. 33%.

Niech wartość ta będzie miarą postępu, którego autorami są pracownicy Polskiej Miedzi. 

Poczet dyrektorów i prezesów Polskiej Miedzi

 Kombinatem Górniczo-Hutniczym Miedzi w Lubinie kierowali kolejno: Arkadiusz Tobolski (1960-1961), Stanisław Lasek (1961-1962), Tadeusz Zastawnik (1962-1975), Tadeusz Babisz (1975-1978), Włodzimierz Woźniczko (1978-1981), Janusz Maciejewicz (1981-1984), Mirosław Pawlak (1984-1990), Bogusław Kostka (tymczasowy kierownik 1990) i Jan Sadecki (1990-1991). 

Z kolei spółka KGHM Polska Miedź S.A. zarządzana była kolejno przez następujących prezesów zarządów: Jan Sadecki (1991-1992); Paweł Ofman (1992); Piotr Kaczyński (1992-1993); Krzysztof Sędzikowski (1993-1995); Stanisław Siewierski (1995-1999); Marian Krzemiński (1999-2001); Stanisław Speczik (2001-2004); Wiktor Błądek (2004-2005); Marek Szczerbiak (2005-2006); Krzysztof Skóra (2006-2008); p.o. prezesa Ireneusz Reszczyński (2008); Mirosław Krutin (2008-2009); Herbert Wirth (2009-2016); Krzysztof Skóra (2016); Radosław Domagalski-Łabędzki (2016-2018); p.o. prezesa Rafał Pawełczak; Marcin Chludziński (2018 – nadal).

Podsumowanie i refleksja

 – pierwsze 30 lat (1961-1991) Wielozakładowe Przedsiębiorstwo Państwowe Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi w Lubinie zarządzane jest w sumie przez 9 dyrektorów generalnych,

– przez kolejnych 30 lat (1991-2021) Spółką KGHM Polska Miedź S.A. w sumie kieruje 17 prezesów kolejnych zarządów.

Trudno sobie wyobrazić, jak pod tym względem będzie wyglądało zarządzanie Polska Miedzią przez następnych 30 lat, jeśli spółka ta dotrwa do tego czasu…

Może Ci się również spodoba